اسهال یکی از رایجترین اختلالات گوارشی است که میتواند به دلایل مختلفی نظیر عفونت ویروسی و باکتریایی، مسمومیت غذایی، استرس یا عوارض جانبی داروها رخ دهد. اگرچه بسیاری از اسهالها طی چند روز خودبهخود بهبود مییابند، اما گاهی شدت علائم یا همراه شدن آن با دلپیچههای آزاردهنده، فرد را ناچار به استفاده از دارو میکند.
داروهای ضد اسهال میتوانند برای بزرگسالانی که دچار اسهال شدهاند، مفید باشند. دو نمونه رایج از این داروها عبارتند از لوپرامید و بیسموت سابسالیسیلات.
اسهالی که بهطور ناگهانی آغاز میشود، معمولاً ظرف ۵ تا ۷ روز خودبهخود بهبود مییابد. اگر به تسکین فوری و کوتاهمدت نیاز دارید، مصرف لوپرامید میتواند تعداد دفعات اجابت مزاج را کاهش دهد و از آبکی بودن مدفوع بکاهد.
بیشتر بخوانید: معجزه درمان سریع اسهال در خانه
| نام دارو | مکانیسم اثر | محدودیت |
|---|---|---|
| لوپرامید (Imodium)، دیفنوکسیلات | کاهش حرکات دودی روده و افزایش جذب آب | نباید در اسهالهای باکتریایی تبدار استفاده شود (حداکثر ۲ روز). |
| بیسموت سابسالیسیلات | کاهش ترشحات روده، اثر ضدباکتریایی خفیف | ممکن است باعث تیره شدن رنگ مدفوع و زبان شود. |
| هیوسین، دیسیکلومین | شل کردن عضلات صاف روده و رفع انقباض | مناسب برای کنترل دلپیچه و سندرم روده تحریکپذیر (IBS). |
| ریفاکسیمین، سیپروفلوکساسین | از بین بردن باکتریهای مولد عفونت | فقط با نسخه پزشک و در اسهالهای باکتریایی تأییدشده. |
انتخاب قرص مناسب به علت اصلی بروز اسهال بستگی دارد. داروهای رایج ضد اسهال قوی بزرگسالان به دستههای زیر تقسیم میشوند:

لوپرامید با کاهش سرعت حرکت محتویات روده، فرصت بیشتری برای جذب آب و املاح فراهم میکند. این دارو برای اسهالهای حاد غیر عفونی (مثل اسهال مسافرتی یا تغییر رژیم غذایی) بسیار مؤثر است. لوپرامید علت اصلی اسهال را درمان نمی کند و مصرف آن باید با نظر پزشک باشد. اگر بیش از مقدار مجاز مصرف شود ممکن است عوارضی مثل اختلالات خطرناک ضربان قلب ایجاد کند.
عکس قرص اسهال:

هشدار جدی: مصرف خودسرانه و طولانیمدت لوپرامید در اسهالهای عفونی (که با تب بالا یا مدفوع خونی همراهند) خطرناک است؛ زیرا مانع از خروج عوامل بیماریزا از بدن میشود.
این ترکیب قویتر عمل کرده و معمولاً با نسخه پزشک تجویز میشود. وجود آتروپین در این قرص از سوءمصرف آن جلوگیری میکند. برای اسهالهای شدیدتر بزرگسالان کاربرد دارد.
این دارو هم به صورت قرص و هم شربت (پپتو بیسمول) یافت میشود. علاوه بر خواص ضد اسهال، به کاهش تهوع و دلپیچه نیز کمک میکند. بیسموت سابسالیسیلات برای همه افراد به خصوص کسانی که داروهای ضد انعقاد مصرف میکنند یا بیماری های زمینه ای دارند مناسب نیست.
مصرف این دارو ممکن است با تیره تر شدن مدفوع و زبان همراه باشد.
دیدگاه سازمان جهانی بهداشت (WHO):
«داروهای ضد اسهال برای درمان اسهال حاد در کودکان توصیه نمیشوند. پایه اصلی درمان، استفاده از درمان خوراکی جایگزینی مایعات و املاح (ORS) است.»https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diarrhoeal-disease
پروبیوتیک ها، میکروارگانیسمهای زندهای هستند که باعث تعادل میکروبی روده می شوند. اما اثربخشی آن برای همه انواع اسهال یکسان نیست و افرادی که بیماری زمینه ای یا ضعف ایمنی بدن دارند باید پیش از مصرف با پزشک مشورت کنند.
آنتی بیوتیک برای هر نوع اسهالی لازم نیست و در بسیاری از موارد اسهال به دلیل عفونت ویروسی یا آلودگی غذایی می باشد. داروهایی مثل مترونیدازول، سیپروفلوکساسین یا آزیترومایسین در شرایط خاص و با مشخص شدن علت اسهال برای بیمار تجویز می شود.

اسهال اغلب با دلپیچههای شدید شکمی همراه است که ناشی از انقباضات بیش از حد عضلات روده هستند. برای کنترل همزمان اسهال و دلپیچه، پزشکان داروهای ضد اسپاسم زیر را توصیه میکنند:
اسهال مکرر و اسیدهای گوارشی دفعشده در طی مدفوع آبکی، پوست و مخاط حساس مقعد را به شدت تحریک و دچار سوزش میکنند. از سوی دیگر، انقباضات و زور زدنهای ناشی از دلپیچههای اسهالی، فشار مضاعفی بر عضلات مقعد وارد کرده و میتواند باعث تشدید بواسیر (هموروئید)، ایجاد یا باز شدن مجدد زخم شقاق (فیشر) و بروز خونریزی مقعدی شود.
اگر پس از دورههای اسهال، دچار درد مقعدی، خونریزی یا برآمدگی در ناحیه مقعد شدهاید، مشکل صرفاً گوارشی نیست؛ بلکه آسیب ناحیه نشیمنگاهی مطرح است. در صورت تداوم این علائم، حتماً برای معاینه تخصصی و درمان قطعی (بدون جراحی و با لیزر) با متخصصان کلینیک پایتخت مشورت کنید.
اگر اسهال همراه با شرایط زیر بود، مصرف خودسرانه قرص را متوقف کرده و فوراً به متخصص گوارش مراجعه کنید:
داروی لوپرامید (Imodium) شناختهشدهترین و سریعترین قرص ضد اسهال بدون نسخه برای اسهال غیر عفونی است. برای اسهال شدیدتر، داروی دیفنوکسیلات تجویز میشود.
خیر، برعکس! قرص سیلاکس یک داروی ملین گیاهی (حاوی سنا) برای درمان یبوست است. مصرف سیلاکس در زمان ابتلا به اسهال نه تنها کمکی نمیکند، بلکه دفعات اسهال را تشدید خواهد کرد.
این داروها مستقیماً اسهال را متوقف نمیکنند؛ بلکه داروهای ضد اسپاسم (گرفتگی عضلات روده) هستند.
بله، مصرف خودسرانه داروهایی مانند لوپرامید در دوران بارداری (بهخصوص سهماهه اول) بدون مشورت پزشک ممنوع است.
نوشته انواع قرص اسهال و دل پیچه + نحوه مصرف و عوارض اولین بار در کلینیک پایتخت پدیدار شد.
برچسب:
نویسنده: موزیک دان