کمبود سدیم در بدن چه نشانه هایی دارد؟ +علل و درمان

1 ویتامین ها و مواد معدنی در 1 ما را با بیماری ها و خطرات زیادی تهدید می کند. کمبود 1 در بدن نیز از این قاعده مستثنی نیست. نه تنها کمبود سدیم بلکه کمبود پتاسیم، کمبود ویتامین دی و ویتامین های دیگر نیز به بدن آسیب می رساند و ممکن است شما را هفته ها پاگیر تخت و بیمارستان کند. در این مقاله مفصلا به بیماری هیپوناترمی که ناشی از کمبود سدیم در بدن است و 1، علائم و 1 آن اشاره می کنیم با موج کوه همراه باشید.

ویتامین ها و مواد معدنی در کوهنوردی

هیپوناترمی به چه معناست؟

سدیم یک الکترولیت ضروری است که به حفظ تعادل آب در داخل و اطراف سلول های بدن شما کمک می کند. برای عملکرد صحیح عضلات و اعصاب مهم است و همچنین به حفظ سطح فشار خون ثابت کمک می کند.

کمبود سدیم در خون به عنوان بیماری هیپوناترمی شناخته می شود. زمانی اتفاق می افتد که آب و سدیم از تعادل خارج شوند. به عبارت دیگر، در خون شما یا آب زیاد است یا سدیم کافی وجود ندارد.

به طور معمول، سطح سدیم شما باید بین 135 تا ۱۴۵ میلی اکی والان در لیتر باشد. هیپوناترمی زمانی رخ می دهد که سطح سدیم شما به زیر ۱۳۵ میلی اکی والان در لیتر برسد.

علل کمبود سدیم در بدن

عوامل زیادی می توانند باعث هیپوناترمی شوند. اگر بدن شما آب و الکترولیت های زیادی را از دست بدهد، ممکن است سطح سدیم شما خیلی پایین بیاید. هیپوناترمی همچنین ممکن است 1 ای از برخی شرایط پزشکی باشد.

علل هیپوناترمی عبارتند از:

• استفراغ شدید یا اسهال
• مصرف برخی داروها، از جمله داروهای ضد افسردگی و مسکن
• مصرف دیورتیک ها (قرص های آب)
• نوشیدن بیش از حد آب در حین ورزش (این مورد بسیار نادر است)
• کم آبی بدن
• بیماری کلیوی یا نارسایی کلیه
• بیماری کبد
• مشکلات قلبی، از جمله نارسایی احتقانی قلب
• اختلالات غده آدرنال، مانند بیماری آدیسون، که بر توانایی غده فوق کلیوی شما برای تنظیم تعادل سدیم، پتاسیم و آب در بدن شما تأثیر می گذارد
• کم کاری تیروئید 
• سندرم هورمون ضد ادرار نامناسب (SIADH) که باعث می شود بدن شما آب را حفظ کند
• دیابت بی مزه، یک بیماری نادر که در آن بدن هورمون ضد ادرار نمی سازد
• سندرم کوشینگ، که باعث سطوح بالای کورتیزول می شود (این مورد نادر است)

علائم کمبود سدیم

علائم کمبود سدیم خون می تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. اگر سطح سدیم شما به تدریج کاهش یابد، ممکن است در ابتدا علائمی نداشته باشید، اما در نهایت علائم یکی پس از دیگری ظاهر میشوند. اگر خیلی سریع کاهش یابد، علائم شما ممکن است واضح تر و شدیدتر باشند.

علائم شایع هیپوناترمی یا کمبود سدیم عبارتند از:

• ضعف
• خستگی یا انرژی کم
• سردرد
• حالت تهوع
• استفراغ
• گرفتگی عضلات یا اسپاسم عضلانی
• گیجی
• تحریک پذیری

چه کسانی در معرض خطر بیماری هیپوناترمی هستند؟

عوامل خاصی خطر هیپوناترمی را افزایش می دهند، از جمله:

• سن بالاتر
• استفاده از ادرار آور
• استفاده از داروهای ضد افسردگی
• یک ورزشکار با عملکرد بالا (یعنی یک دونده ماراتن)
• زندگی در آب و هوای گرمتر
• داشتن رژیم کم سدیم
• داشتن نارسایی قلبی، بیماری کلیوی، سندرم هورمون ضد ادرار نامناسب (SIADH) یا سایر شرایط

اگر در معرض خطر کمبود سدیم هستید، ممکن است لازم باشد در مورد مصرف الکترولیت ها و آب دقت بیشتری داشته باشید. اطمینان حاصل کنید که با پزشک خود در مورد عوامل خطر خود صحبت کنید و اگر اقداماتی وجود دارد که می توانید برای کاهش خطر خود انجام دهید.

عوارض کمبود سدیم

اگر هیپوناترمی درمان نشود، می تواند منجر به عوارض جدی شود، از جمله:

• تورم مغز
• آسیب مغزی
• تشنج
• مرگ
• پوکی استخوان و شکستگی استخوان

اگر به دلیل شرایط قبلی در معرض خطر هیپوناترمی هستید، مهم است که هر علامت جدید را جدی بگیرید و در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.

درمان هیپوناترمی

درمان کاهش سدیم خون بسته به علت، شدت علائم و میزان پایین سدیم خون متفاوت است. ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• کاهش مصرف مایعات
• تنظیم دوز دیورتیک ها
• مصرف داروها برای علائمی مانند سردرد، حالت تهوع و تشنج
• درمان شرایط زمینه ای
• قطع یا تغییر دارو برای یک بیماری مزمن که ممکن است بر سدیم خون تأثیر منفی بگذارد
• محلول سدیم داخل وریدی (IV)

پیشگیری از هیپوناترمی

متعادل نگه داشتن سطح آب و الکترولیت تا حد امکان می تواند به جلوگیری از کاهش سدیم خون کمک کند. مخصوصا اگر ورزشکار هستید، نوشیدن مقدار مناسب آب در حین ورزش مهم است.

همچنین ممکن است بخواهید نوشیدنی های آبرسانی مجدد را در نظر بگیرید. این نوشیدنی ها حاوی الکترولیت هستند و به جبران سدیم از دست رفته در اثر تعریق کمک میکنند. این نوشیدنی ها همچنین در صورت از دست دادن مایعات زیادی از طریق استفراغ یا اسهال مفید هستند.

هیدراته ماندن در طول روز می تواند به مدیریت هرگونه نوسانات شدید سدیم خون کمک کند. وقتی به اندازه کافی هیدراته باشید، ادرار شما زرد کم رنگ یا شفاف می شود و احساس تشنگی نمی کنید.

مهم است که مصرف مایعات خود را افزایش دهید اگر:

• هوا گرم است
• شما در ارتفاع بالایی هستید
• باردار هستید یا در حال شیردهی هستید
• استفراغ می کنید
• اسهال دارید
• تب دارید

فراموش نکنید که ممکن است خیلی سریع آب بنوشید. این دلیل دیگری برای حفظ هیدراتاسیون خوب در طول روز است.

۷ ماده مغذی برای دوندگان که احتمالاً فراموش می کنید.

تشخیص هیپوناترمی

هیپوناترمی با اندازه گیری سطح سدیم خون تشخیص داده می شود. تعیین علت پیچیده تر است. پزشکان شرایط فرد، از جمله سایر اختلالات موجود و داروهای مصرف شده را در نظر می گیرند. آزمایش خون و ادرار برای ارزیابی میزان مایع در بدن، غلظت خون و محتوای ادرار انجام می شود.

کلام آخر

هیپوناترمی زمانی تشخیص داده می شود که سدیم بسیار کمی در خون شما وجود داشته باشد. این بیماری می تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد، از شرایطی مانند بیماری آدیسون یا سندرم کوشینگ گرفته تا استفراغ بیش از حد یا اسهال.

هیپوناترمی می تواند خفیف باشد و علامتی نداشته باشد، یا می تواند بسیار شدید و تهدید کننده زندگی باشد.

به طور معمول، اگر هیپوناترمی در مرحله خفیف تشخیص داده شود و درمان شود، یا در مرحله شدید به سرعت درمان شود، می تواند از خطرات و مرگ جلوگیری کند.

سوالات متداول

منابع: msdmanuals