کمک به کودک با بیماری روانی

مشکلات سلامت روان، برای هر کسی و در هر سنی ممکن است پیش بیاید. بی شک 1ان نیز از این قاعده مستثنی نیستند. برای کمک به کودک با 1 1، ابتدا لازم است در مرحله اول، نشانهxadهای اختلالات روانی در رفتار کودک را به درستی بشناسیم تا بتوانیم به موقع آن را تشخیص دهیم و در صورت تداوم این رفتارها، برای مشاوره و درمان اقدام کنیم. در این مقاله، ابتدا این نشانهxadها و علائم وجود بیماریxadهای روانی در کودکان را شرح میxadدهیم. سپس دلایل به وجود آمدن این بیماریxadها را توضیح میxadدهیم.

انواع بیماریxadهای روانی شایع در کودکان شامل اختلال نقص توجه و بیش فعالی، اختلال نافرمانی مقابله جویانه و اختلال سلوک است که در این مقاله نشانهxadهای هر کدام را معرفی خواهیم کرد. در ادامه، اقدامات لازم برای کمک به کودکان با بیماری روانی، حمایت از این کودکان و نحوه تربیت آنxadها خواهد آمد. همچنین لزوم مراقبت والدین کودک از خودشان و فراموش نکردن نیازهای شخصیxadشان در این مقاله بررسی خواهد شد. تا پایان، با ما همراه باشید.

تشخیص نشانه های اولیه بیماری روانی در کودکان

مشکلات سلامت روان در کودکان ابتدا از طریق نشانهxadهای اولیهxadای مانند انجام رفتارهای مخرب (ضربه زدن، پرت کردن اشیا، فریاد زدن، کتک زدن و…)، عصبانیت بیش از حد، دروغ گفتن، سرقت، آسیب زدن به همسالان یا اشیا، یا بیش فعالی و نقص توجه نمایان میxadشود.

مشکلات سلامت روان در برخی دیگر از کودکان به شکل گوشهxadگیری، نگرانی و پاسخxadهای احساسی بروز پیدا میxadکند که در هر صورت، لازم است برای کمک به کودک با بیماری روانی خود اقدام کنید، زیرا این تغییرات میxadتواند بر توانایی فرزند شما در برقراری ارتباط، یادگیری و داشتن روابط موفق تأثیر بگذارد.

اختلالات رفتاری زیر، از متداولxadترین اختلالات در کودکان هستند:

• اختلال بیش فعالی و نقص توجه (ADHD)
• اختلال نافرمانی مقابله جویانه (ODD)
• اختلال سلوک (CD)

نشانهxad های بیش فعالی و نقص توجه (ADHD):

نشانهxadهای بیشxadفعالی و نقص توجه به سه گونه متفاوت در رفتار کودک بروز پیدا میxadکند. در نوع اول که اختلال بیش فعالی تکانشی نامیده میxadشود:

• کودک شما بیxadقرار است.
• به سختی روی صندلی باقی میxadماند.
• در موقعیتxadهای نامناسب بیش از حد میxadدود یا بالا میxadرود.
• در بازی بیxadسرxadوصدا مشکل دارد.
• زیاد صحبت میxadکند.
• دائما در حرکت است.

در نوع دوم که اختلال نقص توجه نام دارد:

• کودک برای توجه کردن به هر مسالهxadای دچار مشکل است.
• مدام دچار حواس پرتی میxadشود.
• برای تمرکز روی فعالیت ها خصوصا به مدت طولانی مشکل دارد.
• به پایان رساندن وظایف برایش مشکل است
• به صحبت معلم در کلاس درس و به دستورها و نصیحت والدین توجهی ندارد.

اختلال نافرمانی مقابله جویانه (ODD)

علائم احتمالی ODD شامل موارد زیر هستند:

• بداخلاقی، تحریک پذیری و عصبانیت
• رفتار تحریک آمیز از جمله آزار دادن و ناراحتی دیگران
• رفتار استدلالی از جمله سوالات مکرر در مورد قوانین
• لجبازی مداوم که به معنی خودداری از پیروی دستورالعملxadها یا عذرخواهی از رفتار بد خود است.
• برخورد کینهxadای یا انتقام جویانه

اختلال سلوک (CD)

این اختلال رفتاری در کودکان و نوجوانان رخ داده و شامل رفتارهای ضد اجتماعی است. علائم این دسته از اختلالات رفتاری کودکان عبارتند از:

• قانون شکنی و سر باز زدن از انجام امور مهم، مانند مدرسه نرفتن، فرار یا سرقت
• پرخاشگری همراه با درگیری فیزیکی، زورگیری، قلدری، تجاوز جنسی یا بدرفتاری با حیوانات و مواردی از این دست
• تخریب اموال مانند آتش زدن یا خسارت وارد آوردن به داراییxadها
• دروغ گفتن و فریب دادن دیگران

علت اختلالات رفتاری در کودکان

اختلالات رفتاری در کودکان ترکیبی از عوامل فیزیولوژیکی و محیطی است. ژنتیک، جنسیت، ساختار شیمیایی مغز، عوارض بارداری و تروماهای مختلفی که کودک تجربه میxadکند، میxadتواند بر ایجاد ناهنجاریxadهای رفتاری در او تاثیر بگذارد. معمولا این اختلالات در قشر کم درآمد بیشتر دیده میxadشود و شاید علت این امر بالاتر بودن سطح استرس در این اقشار باشد.

اقدامات لازم برای کمک به کودک با بیماری روانی

برای کمک به کودک با بیماری روانی، پس از تشخیص اینکه فرزند شما مشکل سلامت روانی دارد، لازم است برای حمایت حرفه ای درمانی توسط پزشک یا اقدام کنید. لازم است در صورت مشاهده علائم هشداردهنده بیماری روانی با پزشک مشورت شود. پزشک میxadتواند بسته به مورد، کودک و والدین را به یکی از متخصصان زیر ارجاع دهد:

•     متخصص رشد رفتاری کودک
•     روانشناس کودک
•     روانپزشک کودک
•    متخصص مغز و اعصاب کودک

هرچه اطلاعات بیشتری به متخصص مربوطه ارائه دهید، کار تشخیص مناسب و انجام اقدامات درمانی را برای او راحتxadتر میxadکنید. در صورت امکان، قبل از اینکه با متخصص مشورت کنید، یک دفتر خاطرات تهیه کنید و در آن رفتار کودک و زمان و مکان وقوع آن را به طور کامل به مدت یک یا دو هفته شرح دهید. دفتر خاطرات شما میxadتواند شامل اطلاعاتی در موارد زیر باشد:

• الگوی رفتاری کودک چگونه است
• هر چند وقت یکxadبار این رفتار خاص رخ میxadدهد
• این رفتار معمولاً چه مدت قبل از توقف، ادامه میxadیابد
• زمانی از روز که حالات رفتاری خاص رخ میxadدهند
• قبل از شروع رفتار چه اتفاقی میxadافتد
• بعد از این رفتار کودک چه رفتارهایی نشان میxadدهد و شما چگونه برخورد میxadکنید

اطلاعات دیگری که میxadتواند برای کمک به کودک با بیماری روانی مفید باشد، شامل احساسی است که فکر میxadکنید فرزندتان هنگام نشان دادن این رفتار دارد. همچنین میxadتوانید از یک روانشناس کودک وقت ملاقات بگیرید. روانشناس میxadتواند در موارد زیر به شما کمک کند:

• چگونه شما و خانوادهxadتان میxadتوانید با مشکلات رفتاری کنار بیایید
• چگونه رویکرد شما به رفتار میxadتواند از فرزند شما حمایت کند.

برای بیماریxadهای روانی جدیxadتر، ممکن است لازم باشد به روانپزشک کودک و نوجوان رجوع کنید. روانپزشکان پزشکان متخصصی هستند که میxadتوانند کودک شما را از نظر هر گونه بیماری روانی بررسی کنند، داروهای مناسب بیماری کودک را تجویز کنند و در صورت نیاز او را در بیمارستان بستری کنند.

ایجاد یک محیط حمایتی برای فرزندتان

این که چه اقداماتی برای کمک به کودک با بیماری روانی و حمایت از او انجام دهید، به شخصیت کودک، بیماری خاصی که تجربه میxadکند و توصیهxadهای متخصص سلامت روان او بستگی دارد. علاوه بر درمان ها و درمان های خاص، به طور کلی با اقدامات زیر میxadتوانید محیطی حمایتی برای فرزندتان ایجاد کنید:

بخشی از وقت خود را با فرزندتان بگذرانید که بهتر است همراه با انجام فعالیتxadهای لذتxadبخش و موردعلاقه کودک، مانند بازی کردن باشد.

برای زمان خواب و زمان صرف غذا برنامه مشخصی داشته باشید و تا حد امکان طبق آن عمل کنید.

به طور مرتب با فرزند خود درباره احساساتی که تجربه میxadکند، صحبت کنید و حال عمومیxadاش را جویا شوید.

قدردانی و احترام به احساسات فرزندتان میxadتواند در بهتر شدن روحیه او و احساساتی که تجربه میxadکند، بسیار موثر باشد.

گوش دادن به نگرانی های فرزندتان باعث ایجاد احساس راحتی در او خواهد شد.

با مسئولین مدرسه یا مرکز مراقبت از کودک خود صحبت کنید و در صورت لزوم، آنها را در جریان بیماری و شرایط خاص او بگذارید.

نقاط قوت فرزندتان را تقویت کنید. این کار به تقویت اعتماد به نفس او کمک زیادی میxadکند.

وقتی فرزندتان بیماری روانی دارد از خودتان مراقبت کنید

برای درمان کودکتان، مهم است که از خودتان نیز مراقبت کنید تا بتوانید با داشتن شرایط روحی مناسب، حمایت بهتری از کودکان داشته باشید. داشتن یک کودک مبتلا به بیماری روانی میxadتواند خسته کننده باشد. مهم است که از خود مراقبت کنید تا بتوانید بهترین مراقبت ممکن را از کودکتان انجام دهید.

• برای خود وقت بگذارید، در نظر بگیرید که از شریک زندگی یا یک دوست مورد اعتماد خود مهلت بگیرید
• کار روی هر گونه احساس گناه، مشاوره میxadتواند بسیار مفید باشد
• تلاش برای مدیریت اضطراب و استرس، مانند آرامش و مدیتیشن
• دریافت پشتیبانی حرفه ای، دوره های مشاوره یا مهارت های فرزندپروری.

والدین کودکان مبتلا به مشکلات روانی برای کنترل استرس خود و کمک به روابط خانوادگی، نیاز زیادی به مشاوره دارند. اگر احساس خستگی، اندوه، گناه یا ترس و اضطراب دارید، ممکن است زمان آن رسیده باشد که از پشتیبانی حرفهxadای و مشاوره استفاده کنید. اگرچه فرزندپروری در هر شرایطی دشوار است، داشتن فرزندی با بیماری روانی می تواند چالش برانگیزتر باشد.

نکاتی برای تربیت کودک مبتلا به بیماری روانی

متأسفانه، هیچ دستورالعمل رسمی در مورد داشتن فرزند مبتلا به بیماری روانی و فرزندپروری وجود ندارد، اما، به طور کلی رعایت این نکات در مورد تربیت کودک مبتلا به بیماری روانی کمک میxadکند تا زندگی شما و فرزندتان راحتxadتر شود:

• صبور باشید. بسیاری از مردم فکر میxadکنند که یک نفر میxadتواند به سادگی از افسردگی خلاص شود یا بر اضطراب خود غلبه کند، اما اینطور نیست. مشکلات سلامت روان اختلالاتی هستند که میxadتوانند مغز را تغییر دهند و اغلب به درمان حرفهxadای نیاز دارند تا شاهد بهبود کامل بیماری باشیم.
• تحقیق کنید. بهترین راه برای کمک به کودک با بیماری روانی این است که مطمئن شوید خودتان آن را درک کرده xadاید. منابع زیادی وجود دارد که میxadتواند به شما کمک کند. از پزشک فرزندتان سوال بپرسید. کتابxadهایی را در این زمینه پیدا کنید و یا آنلاین تحقیق کنید.
• به فرزندتان آمزش دهید. خصوصاً اگر کوچکتر باشد، ممکن است درک درستی از بیماری خود نداشته باشد. او احتمالاً از قبل کنجکاو است که بداند معنی این بیماری چیست و او باید دقیقا چکار کند، بنابراین زمانی را اختصاص دهید تا اختلال، علائم و علت رخ دادن آنxadها را برای او توضیح دهید. به هر یک از سوالاتش نیز پاسخ دهید. هرچه کودک شما بیماری روانی خود را بیشتر درک کند، به احتمال زیاد میxadتواند تشخیص دهد که کی علائمش بدتر میxadشود و میxadتواند در آن زمان درخواست کمک کند.
• در صورت لزوم به دیگران اطلاع دهید. هر چقدر هم که بخواهید، نمی توانید 24 ساعته در کنار فرزندتان باشید. اگر کودک شما کوچکتر است، مطمئن شوید که مدرسه یا مراقبان او از اختلال او و هرگونه وضعیت قرمزی که باید مراقب آن باشند، آگاه شوند. اگر بزرگتر است، باید اطمینان داشته باشید که فرزند بالغ شما بیماریxadاش را با کسانی که مهم است بدانند، در میان میxadگذارد.
• علائم بیماری را نادیده نگیرید. کمک به کودک با بیماری روانی ممکن است گیج کننده باشد، اما اگر چیزی اشتباه به نظر میxadرسد، آن را نادیده نگیرید. به علائم بیماری روانی فرزندتان توجه کنید. اگر به طور ناگهانی بدتر یا شدیدتر شدند، ممکن است نشانه ای از این باشد که روش درمان او باید تغییر کند یا داروی خود را به درستی مصرف نمی کند. قبل از بدتر شدن اوضاع از پزشک او کمک بگیرید.

سخن پایانی

برای کمک به کودک با بیماری روانی، اولین قدم شناختن علائم اولیه مانند: پرخاشگری، رفتارهای تخریبی، دروغگویی، دزدی و ناهنجاریxadهای دیگر در رفتار کودک است. طبیعتا پدر و مادر اولین افرادی هستند که با این رفتارها مواجه میxadشوند و لازم است با تشخیص به موقع، برای درمان ناهنجاریxadهای رفتاری کودک خود اقدام کنند و از کمکxadهای حرفهxadای استفاده کنند.

لازم به ذکر است تمامی این موارد لازم است حدود شش ماه در رفتار کودک مشاهده شود تا ناهنجاری محسوب گردد، چرا که بروز عصبانیت و نافرمانیxadهای گاه و بیگاه در رفتار کودکان امری طبیعی است.

نکته مهم این است که در روند درمان، والدین به سلامت خود نیز اهمیت دهند، چرا که تنها در این صورت است که میxadتوانند توان کافی برای مراقبتxadهای لازم ازکودکشان را داشته باشند.

منابع