فهرست بزرگ کلنگ طلایی منتشر شد؛ از صعودهای جدید ۸۰۰۰ متری تا تجلیل از پیتر هابلر

کمیته جایزه معتبر Piolets d’Or یا «کلنگ طلایی» فهرست بزرگ صعودهای برجسته سال ۲۰۲۵ را منتشر کرد؛ فهرستی که این بار علاوه بر ده‌ها صعود ماجراجویانه و مسیرهای تازه در بلندترین کوه‌های جهان، شامل دو فعالیت مهم در قلل ۸۰۰۰ متری، تجلیل از یکی از بزرگ‌ترین نام‌های تاریخ کوهنوردی جهان و در ادامه بحثی جدی درباره جایگاه صعودهای پرحمایت در فلسفه کلنگ طلایی است.

جوایز Piolets d’Or برای بسیاری از کوهنوردان، مهم‌ترین جایزه جهان در حوزه کوهنوردی فنی و آلپاین محسوب می‌شود. فلسفه اصلی این جایزه همواره بر مفاهیمی مانند سبک آلپی، خوداتکایی، ماجراجویی، اکتشاف و انجام فعالیت‌های بزرگ با کمترین تجهیزات و حمایت ممکن استوار بوده است. در سبک آلپی، کوهنورد تلاش می‌کند تا حد ممکن مستقل باشد و با تجهیزات کوهنوردی مناسب و کم‌حجم فعالیت کند.

اما فهرست امسال مشخص می‌کند که دنیای کوهنوردی همچنان در حال تغییر است و حتی تعریف فعالیت‌های برجسته نیز می‌تواند محل بحث و اختلاف نظر باشد.

فهرست بزرگ Piolets d’Or برای فعالیت‌های سال ۲۰۲۵، شامل ۵۰ صعود و ماجراجویی مهم در نقاط مختلف جهان است.

این فعالیت‌ها در گستره وسیعی از مناطق کوهستانی جهان انجام شده‌اند؛ از پاکستان و نپال گرفته تا هند، چین، قرقیزستان، گرینلند، روسیه، گرجستان، کانادا، آمریکا، پرو و منطقه شیلی و آرژانتین. «در چنین صعودهایی، انتخاب تجهیزات مناسب از جمله کفش کوهنوردی حرفه‌ای نقش مهمی در ایمنی و بازده کوهنورد دارد.»

بیشترین تعداد فعالیت‌های انتخاب‌شده مربوط به رشته‌کوه‌های بزرگ آسیا است. پاکستان با ۱۵ فعالیت و نپال با ۱۰ فعالیت سهم قابل‌توجهی از این فهرست دارند.

این مبحث بار دیگر مشخص می‌کند که هیمالیا و قراقروم همچنان مهم‌ترین میدان‌های جهان برای کوهنوردی ماجراجویانه، گشایش مسیرهای تازه و فعالیت‌های فنی در ارتفاع بالا هستند.

برگزارکنندگان کلنگ طلایی تأکید کرده‌اند که همه فعالیت‌های موجود در این فهرست الزاماً واجد شرایط دریافت جایزه نهایی نیستند، اما همگی به‌عنوان صعودها و ماجراجویی‌های برجسته در مناطق خود شناخته شده‌اند.

بخش بزرگی از این فعالیت‌ها شامل گشایش مسیرهای تازه، عبور از زمین‌های بکر و صعودهای فنی با سبک سبک‌بار هستند.

یکی از مهم‌ترین نکات فهرست امسال، حضور دو فعالیت نوین روی قلل ۸۰۰۰ متری است.

در سال‌های اخیر، توجه Piolets d’Or بیشتر به صعودهای آلپی روی قلل ۶۰۰۰ و ۷۰۰۰ متری معطوف بوده است؛ جایی که کوهنوردان می‌توانند مسیرهای نوینی را با آزادی بیشتر و بدون ساختارهای سنگین اکسپدیشن‌های تجاری امتحان کنند.

اما امسال دو فعالیت مهم روی غول‌های هیمالیا و قراقروم نیز در فهرست دیده می‌شوند.

نخستین فعالیت، مسیر Nezabudka روی دیواره شمال‌غربی نانگاپاربات است که توسط پیپی کاردل و دنیس اوروبکو انجام شد.

نانگاپاربات با ارتفاع بیش از ۸۰۰۰ متر، یکی از مشهورترین و دشوارترین قلل جهان محسوب می‌شود و دیواره‌های عظیم آن همواره مقصدی برای کوهنوردان برجسته بوده‌اند.

فعالیت مهم دیگر، نخستین صعود دیواره جنوب-جنوب‌غربی ماناسلو توسط تیمی از کوهنوردان روس شامل ناتالیا بلیانکینا، کیریل ایزمان، سرگئی کوندرشکین، ویتالی شیپیلوف و آندری واسیلیف است.

حضور این دو فعالیت در فهرست امسال، بار دیگر بیانگر است که هنوز هم فرصت انجام پروژه‌های بزرگ و نوآورانه روی قلل ۸۰۰۰ متری وجود دارد.

هیئت داوران Piolets d’Or امسال با مجموعه‌ای بسیار متنوع از فعالیت‌ها روبه‌رو هستند.

از گشایش مسیرهای تازه روی قلل دورافتاده آسیا گرفته تا صعودهای زمستانی، تراورس‌های بزرگ، صعودهای سرعتی و فرودهای اسکی.

یکی از فعالیت‌هایی که توجه بسیاری را به خود جلب کرده، نخستین صعود ستون جنوب‌شرقی اولتار سار با ارتفاع ۷۳۸۸ متر است.

این صعود توسط ایتن برمن و مارتن فان هارن از کانادا و سباستین پلتی از استرالیا انجام شد و از جمله فعالیت‌های بسیار مهم سال گذشته در دنیای کوهنوردی محسوب می‌شود.

اولتار سار یکی از کوه‌های جدی و فنی قراقروم است و صعود مسیرهای به‌روز روی چنین قللی، همچنان یکی از ارزشمندترین شکل‌های ماجراجویی در کوهنوردی مدرن به شمار می‌رود.

یکی از دگرگونی‌ها مهم امسال، معرفی فهرستی جداگانه برای برخی فعالیت‌های برجسته در رشته‌کوه‌های بزرگ جهان است.

هدف این بخش، برجسته کردن مجموعه‌ای از صعودها یا فرودهای استثنایی روی مسیرهای شناخته‌شده است.

در این فهرست، فعالیت‌های متنوعی دیده می‌شود؛ از صعودهای زمستانی در برج‌های مشهور پاتاگونیا گرفته تا صعودهای انفرادی سرعتی و فرودهای بزرگ با اسکی.

از جمله فعالیت‌های مهم این بخش می‌توان به صعود زمستانی انفرادی کالین هیلی به برج مشهور سررو توره اشاره کرد.

از سوی دیگر صعود انفرادی و سریع‌تر بالین میلر به بگگویا یا Mount Hunter نیز در میان فعالیت‌های برجسته قرار دارد.

اما شاید بحث‌برانگیزترین بخش این فهرست، حضور چند فرود اسکی بزرگ باشد.

در میان آن‌ها می‌توان به فرود از دیواره روپال نانگاپاربات توسط تیفین دوپریه و بوریس لانگنشتاین اشاره کرد. در ادامه فرود اسکی از کولوار بزرگ Mount Robson توسط کریستینا لوستنبرگر و گیوم پیرل نیز در این مجموعه قرار گرفته است.

اما بیش از همه، حضور دو فرود اسکی از اورست توجه جامعه کوهنوردی را جلب کرده است.

دو فرود اسکی از اورست در فهرست نوین، یکی از مهم‌ترین مسئلهات بحث‌برانگیز امسال محسوب می‌شوند.

یکی از این فعالیت‌ها مربوط به جیم موریسون است که از مسیر Hornbein Couloir در جبهه شمالی اورست اسکی کرد.

فعالیت دیگر نیز توسط آندژی بارگیل انجام شد که از مسیر عادی جبهه جنوبی اورست فرود اسکی داشت.

بدون شک هر دو فعالیت از نظر ورزشی و فنی دستاوردهایی بزرگ و چشمگیر هستند. فرود با اسکی از اورست، آن هم از مسیرهایی با چنین ابعاد و شرایطی، نیازمند توانایی فوق‌العاده، تجربه بالا و آمادگی جسمی و روانی است.

اما مسئله اصلی منتقدان، نه کیفیت ورزشی این فعالیت‌ها بلکه میزان حمایت و ساختار اکسپدیشن‌ها است.

طبق گزارش‌ها، هر دو پروژه با استفاده از تیم‌های بزرگ، حمایت‌های انسانی، فنی و مالی قابل‌توجه انجام شده‌اند.

تیم‌های پشتیبانی در آماده‌سازی مسیر، شکستن مسیر برف و رساندن کوهنوردان به قله نقش داشته‌اند. علاوه بر این، روند فعالیت و فرود نیز توسط تیم‌های رسانه‌ای و تصویربرداری دنبال شده است.

پروژه جیم موریسون با حضور تیم فیلم‌برداری بزرگی همراه بود و فیلم آن نیز برای تولید رسانه‌ای دنبال شد. فعالیت آندژی بارگیل نیز به پروژه‌ای رسانه‌ای و بسیار بزرگ تبدیل شد.

همین مبحث باعث شده برخی کوهنوردان این سؤال را مطرح کنند:

آیا چنین فعالیت‌هایی با فلسفه اصلی Piolets d’Or سازگار هستند؟

فلسفه سنتی کلنگ طلایی همواره بر اصل معروف «انجام بیشتر با قابلیتات کمتر» تأکید داشته است.

در سبک آلپی، کوهنورد تلاش می‌کند تا حد ممکن مستقل باشد، تجهیزات محدودی حمل کند و وابستگی خود را به حمایت‌های خارجی کم شدن دهد.

به همین دلیل، برخی معتقدند حضور فعالیت‌های بسیار پرحمایت در کنار صعودهای مستقل و سبک‌بار می‌تواند مفهوم سنتی این جایزه را تغییر دهد.

از سوی دیگر، برخی نیز معتقدند دنیای کوهنوردی در حال تحول است و فعالیت‌های بزرگ باید با معیارهای متنوع‌تری مورد تحلیل قرار گیرند.

به نظر می‌رسد این بحث در ماه‌های آینده یکی از محورات مهم جامعه کوهنوردی جهان خواهد بود.

در کنار معرفی فعالیت‌های برجسته سال ۲۰۲۵، یکی از مهم‌ترین خبرهای مراسم امسال مربوط به پیتر هابلر، کوهنورد افسانه‌ای اتریشی است.

جایزه Walter Bonatti Award برای یک عمر دستاورد، امسال به پیتر هابلر اهدا خواهد شد.

نام هابلر برای همیشه در تاریخ کوهنوردی جهان ثبت شده است؛ به‌ویژه به دلیل یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای تاریخ هیمالیانوردی.

او در سال ۱۹۷۸ به همراه راینهولد مسنر موفق شد برای نخستین بار در تاریخ، قله اورست را بدون استفاده از اکسیژن کمکی صعود کند.

در آن دوران، بسیاری از دانشمندان و متخصصان معتقد بودند که صعود انسان به ارتفاع ۸۸۴۸ متری بدون اکسیژن مصنوعی تقریباً غیرممکن است.

اما هابلر و مسنر ثابت کردند که مرزهای توانایی انسان بسیار فراتر از تصورات رایج است.

فعالیت‌های پیتر هابلر تنها به اورست محدود نمی‌شود.

او فعالیت کوهنوردی خود را از آلپ اتریش آغاز کرد و سپس در مناطق بزرگی مانند رشته‌کوه مون‌بلان به فعالیت پرداخت.

هابلر بعدها به یکی از نخستین کوهنوردان اروپایی تبدیل شد که روی دیواره عظیم El Capitan در یوسمیتی صعود کرد.

او به همراه داگ اسکات مسیر مشهور Salathe Wall را صعود کرد؛ مسیری که یکی از نمادهای بزرگ سنگ‌نوردی دیواره‌ای جهان محسوب می‌شود.

اما نقطه عطف مهم زندگی ورزشی او، همکاری با راینهولد مسنر بود.

این دو کوهنورد با فلسفه‌ای مشترک فعالیت می‌کردند؛ فلسفه‌ای که بر سرعت، سبکی، استقلال و صعود منصفانه تأکید داشت.

آن‌ها ابتدا صعودهایی در آمریکای جنوبی انجام دادند و سپس فعالیت‌های سرعتی مهمی روی کوه‌هایی مانند ماترهورن و جبهه شمالی ایگر داشتند.

بعدها این فلسفه «شتابان و سبک» را به هیمالیا و قراقروم منتقل کردند.

یکی از فعالیت‌های مهم آن‌ها صعود گاشربروم ۱ در یک تلاش آلپی پنج‌روزه بود.

اما بزرگ‌ترین دستاورد مشترک آن‌ها، همان صعود تاریخی اورست بدون اکسیژن کمکی باقی ماند.

پیتر هابلر شاید هرگز به دنبال تکمیل فهرست ۱۴ قله ۸۰۰۰ متری نرفت، اما تأثیر او بر نسل‌های بعدی کوهنوردان بسیار عمیق‌تر از تعداد قللی است که صعود کرده است.

او به همراه مسنر، یکی از مهم‌ترین جریان‌های فکری کوهنوردی مدرن را شکل داد؛ جریانی که هنوز هم در قلب فلسفه سبک آلپی قرار دارد.

سازمان Piolets d’Or عنوان کرده است که فهرست نهایی برندگان در ماه سپتامبر منتشر خواهد شد.

مراسم اصلی جوایز نیز از ۲۱ تا ۲۵ اکتبر در منطقه Saint-Christophe-en-Oisans در منطقه کوهستانی Écrins در آلپ فرانسه برگزار می‌شود.

اکنون باید منتظر ماند و دید که هیئت داوران از میان ده‌ها فعالیت بزرگ و متنوع، کدام صعودها را به‌عنوان برندگان نهایی انتخاب خواهند کرد.

اما فارغ از خروجی نهایی، فهرست امسال یک پیام مهم دارد:

کوهنوردی جهان همچنان زنده، متنوع و در حال تغییر است.

از مسیرهای نوین روی دیواره‌های عظیم قراقروم و هیمالیا تا صعودهای زمستانی پاتاگونیا، از فرودهای اسکی بزرگ تا فعالیت‌های انفرادی و سرعتی، نسل تازه کوهنوردان همچنان در حال جابه‌جا کردن مرزهای ممکن هستند.

و در عین حال، بحث قدیمی همچنان پابرجاست:

کوهنوردی ارزشمند دقیقاً چیست؟

آیا مهم‌ترین معیار، دشواری فنی است؟
آیا سبک صعود اهمیت بیشتری دارد؟
آیا میزان استقلال کوهنورد تعیین‌کننده است؟
و آیا فعالیت‌های بزرگ و پرهزینه با حمایت‌های گسترده می‌توانند در کنار صعودهای مستقل آلپی قرار بگیرند؟

شاید پاسخ به این پرسش‌ها ساده نباشد، اما همین بحث‌ها مشخص می‌کند که Piolets d’Or هنوز هم یکی از مهم‌ترین آینه‌های تحولات کوهنوردی جهان است.

گزارش اصلی این خبر توسط ExplorersWeb و بر پایه گزارش‌ها منتشرشده درباره فهرست فعالیت‌های برجسته Piolets d’Or تهیه شده است.