گران ترین کفش های اسپرت جهان؛ حتی گران تر از خانه های ویلایی!

شاید وقتی اسم کفش اسپرت را می‌شنوید، اولین چیزی که به ذهنتان می‌رسد راحتی، دویدن، بسکتبال یا استایل روزمره باشد. اما بعضی کفش‌ها دیگر فقط یک جفت کفش نیستند؛ آن‌ها بخشی از تاریخ ورزش، فرهنگ پاپ و کلکسیون‌های میلیون‌دلاری هستند.

جالب‌تر اینکه در بعضی حراجی‌ها، نرخ یک جفت کفش اسپرت از ارزش یک خودروی لوکس هم بیشتر شده است. رکوردها بیشتر در اختیار کفش‌هایی است که توسط ستاره‌های بزرگ ورزش پوشیده شده‌اند یا نمونه‌های اولیه و بسیار کمیابی هستند.

در این گزارش سراغ تعدادی از گران‌ترین کفش‌های اسپرت جهان می‌رویم؛ کفش‌هایی که بها نهایی آن‌ها شاید باورتان نشود.

بازار کفش‌های کلکسیونی شباهت زیادی به بازار آثار هنری و یادگاری‌های تاریخی دارد. چیزی که نرخ را بالا می‌برد فقط جنس یا فناوری کفش نیست؛ داستان پشت آن اهمیت زیادی دارد.

کفشی که در یک مسابقه تاریخی توسط یک ورزشکار مشهور پوشیده شده، یک نمونه اولیه کمیاب باشد یا ارتباط مستقیمی با یک اتفاق مهم ورزشی داشته باشد، ممکن است ارزش بسیار بیشتری از یک کفش معمولی پیدا کند.

در میان رکوردهای ثبت‌شده، نام مایکل جردن بارها دیده می‌شود؛ محوری که بیانگر است ارتباط یک کفش با یک لحظه تاریخی ورزشی می‌تواند ارزش آن را به‌شدت رشد دهد.

یکی از عجیب‌ترین نمونه‌ها Nike Mag 2016 است؛ کفشی که ایده اولیه آن را بسیاری از علاقه‌مندان سینما در فیلم «بازگشت به آینده ۲» دیده بودند.

نسخه جدید ۲۰۱۶ این کفش به سیستم بند خودکار مجهز بود و تعداد بسیار محدودی از آن تولید شد. همین ترکیب فناوری، کمیابی و شهرت سینمایی باعث شد یکی از نمونه‌های آن در یک حراجی با ارزش ۲۰۰ هزار دلار فروخته شود.

در واقع Nike Mag فقط یک کفش اسپرت نبود؛ بخشی از یک رؤیای قدیمی درباره آینده فناوری بود که سرانجام به محصول واقعی تبدیل شد.

Nike Air Zoom Generation یکی از کفش‌های مهم ابتدای دوران حرفه‌ای لبران جیمز بود.

یک جفت از این کفش‌ها که در دومین بازی NBA لبران جیمز پوشیده شده بود، در حراجی به ارزش ۲۲۲ هزار دلار فروخته شد.

ارزش این کفش بیشتر از مشخصات فنی آن بود. ارتباط مستقیم با یکی از ستاره‌های بزرگ بسکتبال و یکی از نخستین بازی‌های دوران حرفه‌ای او، این کفش را به یک قطعه کلکسیونی تبدیل کرد.

یکی از عجیب‌ترین موارد این فهرست، کفش‌های دست‌ساز Bill Bowerman است.

این کفش‌ها در اواخر دهه ۱۹۶۰ برای هری جروم، دونده کانادایی و ورزشکار المپیکی، ساخته شده بودند. جالب اینکه روی آن‌ها نمونه‌هایی از لوگویی دیده می‌شد که شباهت زیادی به Swoosh معروف نایکی داشت.

این کفش‌های تاریخی در نهایت با بها ۳۱۵ هزار دلار فروخته شدند.

وقتی دنیای مد لوکس با کفش‌های اسپرت ترکیب می‌شود، بها‌ها می‌توانند مفصلاً متفاوت شوند.

یکی از مدل‌های Louis Vuitton x Nike Air Force 1 همراه با کیف مخصوص در یک حراجی Sotheby’s به ارزش ۳۵۲٬۸۰۰ دلار فروخته شد.

این مجموعه بخشی از همکاری معروف Louis Vuitton و Nike بود که با طراحی Virgil Abloh شکل گرفت و توجه زیادی در دنیای مد و کفش‌های کلکسیونی به خود جلب کرد.

یکی از جذاب‌ترین کفش‌های تاریخ نایکی، Moon Shoe است؛ نمونه‌ای بسیار قدیمی که به سال‌های ابتدایی شکل‌گیری این برند مربوط می‌شود.

طبق مقاله مرجع، گفته شده تنها حدود دوازده جفت از این کفش ساخته شده و نمونه موردنظر یکی از معدود نمونه‌های باقی‌مانده بدون استفاده بوده است.

ساختار کفش نیز بسیار متفاوت بود و زیره آن با استفاده از یک روش غیرمعمول ساخته شده بود که به ایجاد الگوی معروف وافل کمک کرد.

بها عرضه این کفش در حراجی به ۴۳۷٬۵۰۰ دلار رسید.

اگر بخواهیم از کفش‌هایی نام ببریم که بیشترین ارتباط را با تاریخ بسکتبال دارند، Air Jordan 1 قطعاً یکی از مهم‌ترین نام‌هاست.

اما آنچه یک Air Jordan 1 معمولی را از نمونه‌های چندصدهزار دلاری جدا می‌کند، داستان پشت کفش است.

برخی از نمونه‌های فروخته‌شده در حراجی، کفش‌هایی بودند که مایکل جردن در مسابقات واقعی پوشیده بود. بعضی از آن‌ها نیز امضا شده و همراه با مدارکی برای تأیید اصالت ارائه شدند.

یکی از این نمونه‌های بازی‌پوشیده Air Jordan 1 با بها ۵۶۰ هزار دلار فروخته شد.

نمونه دیگری از Air Jordan 1 که در سال ۱۹۹۱ و در آستانه نخستین قهرمانی جردن پوشیده شده بود، به نرخ ۶۱۵ هزار دلار رسید.

یکی از معروف‌ترین داستان‌های کفش‌های مایکل جردن به یک بازی نمایشی در تریسته ایتالیا در سال ۱۹۸۵ برمی‌گردد.

جردن در جریان یک دانک قدرتمند تخته بسکتبال را شکست و کفشی که در آن مسابقه پوشیده بود، بعدها به یک قطعه کلکسیونی تبدیل شد.

طبق گزارش‌ها مقاله مرجع، تکه‌هایی از تخته شکسته نیز در زیره کفش باقی مانده بود و جردن آن را امضا کرده بود.

این جفت Air Jordan 1 در حراجی به ارزش ۶۱۵ هزار دلار فروخته شد.

یکی از مشهورترین کفش‌های تاریخ بسکتبال، Air Jordan 12 معروف به «Flu Game» است.

مایکل جردن این کفش‌ها را در پنجمین بازی فینال NBA سال ۱۹۹۷ پوشید؛ مسابقه‌ای که جردن با وجود شرایط نامناسب جسمی، ۳۸ امتیاز برای شیکاگو بولز به دست آورد.

همین داستان باعث شد این کفش‌ها به یکی از شناخته‌شده‌ترین قطعات یادگاری ورزشی تبدیل شوند.

یک جفت از این کفش‌های امضاشده و بازی‌پوشیده در نهایت با ارزش ۱.۳۸ میلیون دلار فروخته شد.

در سال ۲۰۲۱ یک جفت Nike Air Ship که مایکل جردن در سال اول حضورش در NBA پوشیده بود، در Sotheby’s به نرخ ۱.۴۷۲ میلیون دلار فروخته شد.

این کفش‌ها مربوط به یکی از بازی‌های ابتدایی دوران حرفه‌ای جردن بودند و همین ارتباط تاریخی، ارزش آن‌ها را بسیار بالا برد.

این ارائه در زمان خود رکورد گران‌ترین کفش فروخته‌شده در یک حراجی را به ثبت رساند.

Nike Air Yeezy 1 Prototype که کانیه وست در مراسم Grammy سال ۲۰۰۸ پوشیده بود، یکی دیگر از کفش‌های بسیار گران‌نرخ تاریخ است. این کفش مشکی اسپرت ظاهری ساده دارد اما اصلا ارزان نیست!

این کفش در واقع یک نمونه اولیه بود و همان مدلی محسوب می‌شد که پروژه Air Yeezy را به مخاطبان گسترده‌تری معرفی کرد.

نرخ نهایی فروش‌رسانی این نمونه در حراجی به ۱.۸ میلیون دلار رسید.

یکی از شگفت‌انگیزترین رکوردهای ثبت‌شده مربوط به یک جفت Air Jordan 13 است.

مایکل جردن این کفش‌ها را در بازی دوم فینال NBA سال ۱۹۹۸ پوشیده بود؛ مسابقه‌ای که در آن ۳۷ امتیاز به دست آورد.

این کفش‌ها پس از مسابقه به یکی از کارکنان قدیمی تیم Utah Jazz هدیه داده شدند و سال‌ها بعد در یک حراجی عرضه شدند.

نرخ نهایی؟

۲.۲ میلیون دلار.

این ارائه در سال ۲۰۲۳ رکورد گران‌ترین کفش فروخته‌شده در حراجی را به ثبت رساند.

اینجا داستان عجیب‌تر می‌شود.

گران‌ترین مورد فهرست مقاله مرجع، یک جفت کفش نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از شش کفش قهرمانی مایکل جردن است که با نام Dynasty Collection شناخته می‌شود.

این مجموعه شامل Air Jordan 6، Air Jordan 7، Air Jordan 8، Air Jordan 11، Air Jordan 12 و Air Jordan 14 بود.

هرکدام از این کفش‌ها در یکی از بازی‌هایی پوشیده شده بودند که شیکاگو بولز با پیروزی در آن‌ها قهرمانی NBA را قطعی کرده بود.

این مجموعه در حراجی Sotheby’s با ارزش حیرت‌انگیز ۸ میلیون دلار فروخته شد.

اگر به فهرست بالا نگاه کنیم، یک نکته مهم مشخص می‌شود: نرخ این کفش‌ها معمولاً به دلیل کیفیت معمولی کفش نیست.

چند عامل اصلی در ارزش‌گذاری آن‌ها نقش دارند:

وقتی کفش واقعاً توسط یک ورزشکار بزرگ در مسابقه پوشیده شده باشد، ارزش کلکسیونی آن می‌تواند چندین برابر شود.

یک کفش ممکن است در یک مسابقه، قهرمانی یا اتفاق مهم ورزشی حضور داشته باشد. این داستان بخشی از ارزش آن است.

هرچه تعداد نمونه‌های باقی‌مانده کمتر باشد، پیدا کردن یک نمونه اصیل دشوارتر می‌شود.

برای کفش‌های کلکسیونی، اثبات اینکه واقعاً متعلق به یک ورزشکار یا یک رویداد مشخص بوده اهمیت زیادی دارد.

شاید مهم‌ترین عامل همین باشد.

Nike Mag داستان «بازگشت به آینده» را دارد. Moon Shoe به تاریخ ابتدایی نایکی مربوط است. کفش‌های جردن با لحظات مهم تاریخ NBA گره خورده‌اند.

به همین دلیل است که در این بازار، گاهی داستان کفش از خود کفش مهم‌تر می‌شود.

نه.

این دو مفهوم را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت.

یک کفش ممکن است در حراجی میلیون‌ها دلار ارزش داشته باشد، اما دلیل آن لزوماً راحتی، دوام، وزن پایین یا بازده بهتر هنگام دویدن نباشد.

برای یک دونده، معیارهایی مانند تناسب کفش با پا، وزن، نوع فوم، میزان پشتیبانی و کاربرد کفش اهمیت بیشتری دارد.

برای یک کوهنورد نیز عواملی مانند چسبندگی، محافظت، وزن، دوام، ضدآب بودن و تناسب با نوع مسیر مهم هستند.

بنابراین اگر قصد خریداری کفش ورزشی دارید، گران‌ترین کفش لزوماً مناسب‌ترین انتخاب برای شما نیست.

ارزش یک کفش کلکسیونی و ارزش یک کفش برای ورزش کردن، دو مسئله دقیقاً متفاوت هستند.

شاید عجیب‌ترین بخش ماجرا این باشد که یک کفش اسپرت می‌تواند هم یک وسیله مفصلاً کاربردی باشد و هم در شرایط خاص به یک شیء کلکسیونی چند میلیون دلاری تبدیل شود.

کفش‌هایی که در عرضهگاه‌ها می‌بینیم برای راه رفتن، دویدن، تمرین و ورزش طراحی شده‌اند؛ اما نمونه‌های تاریخی که در حراجی‌ها معامله می‌شوند، بخشی از تاریخ ورزش را با خود حمل می‌کنند.

و شاید به همین دلیل است که بعضی کلکسیونرها حاضرند برای یک جفت کفش قدیمی، مبلغی بپردازند که با بها یک خانه یا چند خودروی لوکس برابری می‌کند.

رکوردهای حراجی نشان می‌دهند که سقف نرخ کفش‌های اسپرت کلکسیونی تقریباً با چیزی که در فروش‌رسانیگاه‌ها می‌بینیم قابل مقایسه نیست.

از ۲۰۰ هزار دلار برای Nike Mag تا ۲.۲ میلیون دلار برای Air Jordan 13 و در نهایت ۸ میلیون دلار برای مجموعه Dynasty؛ اعداد نشان می‌دهند که در دنیای کلکسیون کفش، داستان، کمیابی و تاریخ می‌توانند ارزش یک کفش را به سطحی جامعاً متفاوت برسانند.

شاید دفعه بعد که یک جفت کفش ورزشی معمولی می‌بینید، این سؤال جالب‌تر به نظر برسد:

اگر این کفش قرار بود بخشی از تاریخ ورزش باشد، چند سال بعد چقدر ارزش پیدا می‌کرد؟